Estoński CIT w praktyce, lekcja 5: pożyczki, darowizny, reprezentacja i terminy zapłaty

Pożyczka dla wspólnika

Art. 28m ust. 3 pkt 1 wymienia wśród ukrytych zysków kwotę pożyczki albo kredytu udzielonego przez spółkę udziałowcowi, akcjonariuszowi lub wspólnikowi — także za pośrednictwem funduszy tworzonych z zysku — albo podmiotowi z nim powiązanemu. Dochodem jest cała kwota pożyczki, ustalana w miesiącu jej wypłaty (art. 28n ust. 1 pkt 2).

Pożyczka od wspólnika

Ten sam punkt obejmuje odsetki, prowizje, wynagrodzenia i opłaty od pożyczki, której wspólnik albo podmiot powiązany udzielił spółce. Zwrot samej kwoty takiej pożyczki nie jest ukrytym zyskiem, ale wyłączenie nie obejmuje odsetek, prowizji, wynagrodzeń i opłat (art. 28m ust. 4 pkt 3). Kapitał i odsetki ustawa traktuje więc odmiennie.

Darowizny i reprezentacja

Art. 28m ust. 3 wymienia darowizny, w tym prezenty i ofiary wszelkiego rodzaju (pkt 7), oraz wydatki na reprezentację (pkt 8). Są to przykłady wpisane w definicję ukrytych zysków, która wymaga, by beneficjentem — bezpośrednio lub pośrednio — był wspólnik albo podmiot powiązany. Wydatki na rzecz osób niepowiązanych, na przykład poczęstunek dla klientów, ocenia się także pod kątem drugiej kategorii dochodu: wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą (art. 28m ust. 1 pkt 3).

Terminy

Art. 28t ust. 1 przewiduje zapłatę ryczałtu:

• od podzielonego zysku i zysku przeznaczonego na pokrycie strat — do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po roku podjęcia uchwały,
• od rozdysponowanego dochodu z tytułu zysku netto — do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po roku wypłaty albo innego rozdysponowania,
• od nieujawnionych operacji gospodarczych — do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po roku, w którym przychody lub koszty powinny były zostać zarachowane,
• od ukrytych zysków i wydatków niezwiązanych z działalnością — do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu wypłaty, wydatku lub świadczenia,
• od zmiany wartości składników majątku — do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu przejęcia, przekształcenia lub wniesienia wkładu niepieniężnego.

Ryczałt od dochodu z tytułu zysku netto można zapłacić jednorazowo do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po ostatnim roku ryczałtu (art. 28t ust. 2). Termin zapłaty ryczałtu od rozdysponowanego dochodu z tytułu zysku netto upływa wcześniej — z dniem poprzedzającym postawienie spółki w stan likwidacji albo upadłości, jej przejęcie, zaprzestanie działalności albo znaczne ograniczenie jej zakresu (ust. 3). Deklarację o dochodzie za poprzedni rok składa się elektronicznie do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego (art. 28r ust. 1 i 2); objaśnienia MF nazywają ją drukiem CIT-8E.

Pytania sprawdzające

1. Czy zwrot wspólnikowi kwoty pożyczki, której udzielił spółce, jest ukrytym zyskiem? Odpowiedź: Nie, bo art. 28m ust. 4 pkt 3 wyłącza zwracaną kwotę pożyczki, choć nie wyłącza odsetek, prowizji, wynagrodzeń i opłat.
2. Do kiedy trzeba zapłacić ryczałt od ukrytego zysku powstałego w marcu? Odpowiedź: Do 20 kwietnia, czyli do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu wypłaty lub świadczenia (art. 28t ust. 1 pkt 4).

Orzecznictwo i interpretacje

Pożyczka dla wspólnika. W objaśnieniach z 23 grudnia 2021 r. (przykład 20) Minister Finansów opisał wspólników, którzy zamiast dywidendy chcą pożyczki ze spółki, i stwierdził, że „kwota kapitału takiej pożyczki nie stanowi dywidendy, ale zostanie uznana za podlegający opodatkowaniu dochód z tytułu ukrytego zysku”, przy czym „bez znaczenia jest fakt czy wspólnik lub podmiot powiązany ze wspólnikiem dokona zwrotu kapitału takiej pożyczki”.

Nieoprocentowana pożyczka od wspólnika. W interpretacji indywidualnej z 2 września 2026 r. (nr 0111-KDIB1-1.4010.410.2026.1.LG) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że brak odsetek nie tworzy ukrytego zysku, bo „beneficjentem braku odsetek jest Wnioskodawca, a nie wspólnik”, a „spłata samego kapitału pożyczki na rzecz wspólnika nie stanowi ukrytego zysku”.

Darowizny i reprezentacja. Objaśnienia MF wymieniają wśród przykładów ukrytych zysków „darowizny, prezenty czy wydatki na reprezentację”. W interpretacji z 25 sierpnia 2026 r. (nr 0111-KDIB1-3.4010.478.2026.1.ZK) organ uznał, że poczęstunek na spotkaniach merytorycznych z lekarzami i farmaceutami, którzy nie byli powiązani ze spółką, nie jest wydatkiem niezwiązanym z działalnością, i przypomniał, że za takie wydatki „można uznać m.in. takie wydatki i koszty, które nie są ponoszone w celu osiągnięcia przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów”.

Stan prawny na 24 września 2026 r. Podstawa: ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 554).